Eeuwig leven

Open / Sluit fotoboek

Eeuwig leven

(Pasen 2011)

Eeuwig leven betekende voor de farao een continuering van het bestaande leven. In het dodenrijk moest de farao zich ook verdedigen. Daarom werden hem beeldjes van soldaten meegegeven, die door de magische rituelen en formules van de priesters tot leven gewekt werden

Dit voorjaarsbos    symboliseert het nieuwe leven.. Maar de lente doorbreekt niet de eeuwige kringloop van de natuur. Het wordt elk jaar weer winter!

Een student schreef “Verhalen over stervende  en herrijzende goden komen in de mythologieën van Egypte en Griekenland ook voor. Het verhaal over de opstanding van Jezus is helemaal niet zo uniek. Het geloof in een eeuwig leven is geen privilege van het christendom”.

Hoewel  ‘eeuwig leven’ geen Bijbelse plaats is, wil ik er hier toch graag iets over zeggen. Krijgt iedereen na zijn dood een ‘eeuwig leven? Ik vermoed dat dit een hete vraag  voor velen is. Daarom ga ik daar nu wat uitvoeriger op in, dan ik eerst van plan was.

De opwekking  van Osiris

Egypte

De farao’s van Egypte deden er inderdaad alles aan om na hun dood verder  te kunnen leven. Onsterfelijk te zijn was hun hoogste ideaal. Op de rotsgraven van Abydos zie je in hieroglyphenschrift   telkens de woorden gebeiteld :”begiftigd met eeuwigheidsleven”. Voor de farao’s betekende dit dat zij geloofden dat aan de overzijde van het graf het alledaagse leven gewoon door kon gaan.  Het alledaagse leven moest  aan de overzijde immers voortgezet worden. Ook in het schimmenrijk wilden zij blijven jagen op groot wild, wilden ze blijven eten, drinken. vrijen en moesten ze ook blijven vechten.

Daarom kregen zij in hun graf allerlei grafgiften mee. Ook werden hun vele sawabti’s meegegeven, beeldjes van slaven die voor de dode farao allerlei diensten moesten verrichten. Ze kregen ook terracotta soldatenbeeldjes  mee, die  de farao konden verdedigen. Maar dan moesten ze  door de magische formules van de priesters eerst tot leven gewekt worden.

Eeuwigheidheidsleven

In de Bijbel

Ook in de Bijbel wordt gesproken over eeuwigheidsleven.  God wil niet  dat de mensen verloren gaan, maar Hij wil dat ze  eeuwig leven hebben, dat is deel hebben aan eeuwigheidsleven (Joh. 3:16). Wat is dat toch voor een abstracte uitdrukking?  Eeuwig leven is iets anders dan onsterfelijkheidsgeloof. Het is ooknog iets anders dan het nieuwe leven in de natuur als het lente wordt. Alle mensen hunkeren naar nieuw leven, een nieuw bestaan dat niet meer wordt bedreigd en aangevreten door de roest der vergankelijkheid en ontbinding.

Jezus heeft het in Joh. 12:24,25 over de graankorrel die eerst moet sterven om veel vruchten te dragen.In eerste instantie bedoelt Jezus daarmee zijn verzoenend sterven en zijn opstanding. Door zijn sterven en opstanding zullen miljoenen mensen deel krijgen aan het eeuwige leven

Maar dat is wel geloofsvoorwaardelijk! Christusgelovige mensen zijn met Hem gestorven en met Hem al nu en hier erfgenamen van het eeuwige leven.

Het beeld van de Efezische Artemis, met haar vele  borsten als struisvogeleieren is symbool van de vruchtbaarheid.Maar ook haar collega, de Griekse Artemis als godin van de jacht, was dat .

In alle religies

 Sommige  godsdienstwetenschappers hebben  inderdaad beweerd dat de viering van het nieuwe leven in alle godsdiensten voorkomt. Christenen vieren het wonder van het nieuwe leven met een verhaal over Jezus opstanding,hindoes hebben het holifeest, sjiitische moslims het Asioerafeest en in het oude nabije oosten vereerden ze Tammuz.

Altaar van de natuurgod Tammuz, een godheid van de vruchtbaarheid. Als een vrouw een kind begeerde, als een boer een goede oogst wilde hebben, bracht men offers aan Tammuz.

 Wie was Tammuz? Tammuz was een verschijning van Baal. Tammuz een verpersoonlijking van de lente. Deze god moest eerst sterven en begraven worden voordat nieuw leven kon ontstaan. Zo vertelt de mythe. Nieuw leven in vrouwenschoot en akker schonk Tammuz 

Zo zou het christendom de mythe  verspreiden van de opstanding van Jezus. Voor moderne, niet gelovige mensen zouden paaskuikens, paaseieren en paashazen symbolen van het nieuwe leven zijn.

Het zou allemaal op het zelfde neerkomen.

Vrouwen rouwen

In de evangeliën lezen we van verschillende vrouwen die het graf van Jezus bezoeken. In het nabije oosten rouwden vrouwen om de dood van Tammuz. Hij was wel gestorven, maar volgend jaar zou hij weer herrijzen uit zijn winterslaap. Hij zou opstaann uit zijn  graf. Dan werd het weer lente. Over Tammuz lezen we ook in de Bijbel. In Ezechiël  8: 14  lezen we hoe vrouwen bij de ingang van de noorderpoort van de tempel rouwen over de dood van Tammuz. Maar God laat in het visioen dat Hij Ezechiël geeft zien dat Hij dit afschuwelijk vindt. Hij is woedend. Zijn volk is de afgoden gaan dienen. De aanbidding van Tammuz houdt in een verering van de eeuwige kringloop in de natuur. Het is een natuurgodsdienst. Het is de verering van de natuur die telkens sterft in de winter en weer opstaat in de lente. Het is de aanbidding van een stuk geschapen werkelijkheid.

Kringloopdenken

In het klassieke denken en in het nieuwetijdsdenken ziet men de geschiedenis niet als een rechte lijn zoals de Bijbel, maar als een cirkel. Alles wat geweest is, komt weer terug. Heel het bestaan is opgenomen in een eindeloze cirkelgang. Ook de mens komt weer terug in een ander bestaan en krijgt daarmee een herkansing.

In het Bijbelse Israël waren het juist de heidense volken  die in hun natuurlijke godsdienst de eindeloze cirkelgang van opgaan, blinken en verzinken beleden. Alles wat geweest was, kwam weer terug. De zon ging op en de zon kwam weer terug. Elke dag weer hetzelfde liedje.

Opstanding van Jezus

De opstanding van Jezus is zo heel anders. Die is uniek. Die is eenmalig. Die hoeft niet elk jaar herhaald te worden. Die is historisch. Daarom worden in het Evangelie ook zoveel concrete namen genoemd: Kajafas, Annas, Nicodemus, Jozef van Arimatea.

Het grote verschil tussen Jezus en Tammuz zie je pas goed in het leven van hun volgelingen. De volgelingen van Jezus willen hun leven wijden in liefde en barmhartigheid, hoe weinig ze er dikwijls  ook van terecht brengen) maar de volgelingen van de vruchtbaarheids god Tammuz willen hun leven  verrijken  door de menselijke hartstochten de vrije teugel te laten,met roes, extase, seks, eten en drinken, genieten.  Het grote gebod in de religie van de Tammuzaanbidders was: gij zult genieten. Dit gold trouwens ook van de vereerders van de KleinAziatische moedergodin, van Cybele en van de Efezische Artemis. Hun leven werd  in hun tempels beneveld door tempelprostitutie,drank en drugs.

Paasmorgen

Het nieuwe leven voor de christen begint niet in de lente, maar op de Paasmorgen.”Want nu de Heer is opgestaan, nu vangt het nieuwe leven aan” De volgeling van Tammuz weet dat het leven altijd  weer eindigt in de dood en de lente in de winter. De volgeling van Christus  weet dat hij met Christus  is gestorven aan de zonde en met Hem opgestaan in een nieuw leven (Rom 6:4). Christus is opgewekt! Daar en toen. Paulus voegt er aan toe:En wij met Hem. ”Als je  met Christus opgewekt bent, zoekt dan de dingen die boven zijn, waar Christus is, gezeten aan de rechterhand Gods (Col 3:1)” schrijft de apostel.

Bovendingen zijn Christusdingen

De bovendingen zijn de Christus-dingen. Dat is niet het ontluikende, ontbottende leven in de natuur. De bovendingen zijn: elkaar verdragen en vergeven (Col. 3:13), meeleven, goedheid zachtmoedigheid.

Tegenover de bovendingen staan de ‘beneden-dingen’: Dat zijn de dingen die ons omlaag halen, naar beneden zuigen, egoïsme, hebzucht, wrok en wraak, haat en hartstocht. En dat zijn juist de dingen die in de natuurgodsdienst van Tammuz een grote plaats kregen. De beneveling van de zinnen en de zintuigen door de roes van het eindeloos zelfzuchtig en hartstochtelijk genieten.

Christenen geloven dat Christus is opgewekt. Daarom leiden ze een opgewekt leven. Ze hebben deel een het nieuwe leven, aan het eeuwigheidsleven.

Eeuwigheidsleven

Het bekende gebed van Jezus dat opgetekend is in Joh. 17 staat bekend als het Hogepriesterlijk gebed. Het is geen privé-gebed, want zijn discipelen luisteren mee. Zo worden zij getuigen van zijn afscheidsgesprek met de Vader. Volgens joods gebruik slaat Jezus zijn ogen op naar de hemel. Dat wijst er waarschijnlijk op dat de groep zich bevindt onder de vrije hemel en niet in een zaatje of vertrek van de tempel.

Tijdens de nacht voor het Pascha waren de poorten van de tempel namelijk geopend. Op deze plaats voelde men Gods presentie in de wereld het meest duidelijk.

Op die plaats heeft Jezus voor de leerlingen en voor ons gezegd:Dit nu is het eeuwige leven, dat zij u kennen de enige ware God en Jezus Christus die u gezonden hebt. Het eeuwige leven is meer dan continuering  van het bestaande. Het is het bestaande leven herschapen en nieuw gemaakt door  vergeving en opstanding. Het is niet zozeer eindeloos leven bij God in de hemel ,maar het is allereerst het hoge voorrecht van alle kinderen van God (Joh. 1:12).Zij zijn uit God geboren. Het eeuwige leven is er al hier en nu voor hen. In Joh. 17 vinden we geen  waterdichte definitie van eeuwig leven, maar hier wordt wel de enige voorwaarde genoemd voor het echte leven, namelijk dat wij God kennen en Jezus Christus die Hij heeft gezonden.God kennen is geen verstandelijk kennen, maar een kennen met het hart.

 Hiernamaals 

Wat zegt de bijbel van het hiernamaals? Ik denk allereerst aan het woord van Jezus: Wie in Mij gelooft zal leven, ook al is hij gestorven (Joh. 11 :25). Deze continuïteit over de harde randen van het graf heen, geeft geen ruimte voor terugzending en opnieuw sterven zoals in  het reïncarnatiegeloof. Paulus schrijft aan de gemeente te Corinte: Want wij weten, dat, indien de aardse tent waarin wij wonen, wordt afgebroken, wij een gebouw bij God hebben, in de hemelen, niet met handen gemaakt, een eeuwig huis (2 Cor.5:1).

Hoe weet de apostel dit zo zeker? Er is toch nog nooit iemand teruggekeerd van gene zijde van het graf ? Elke dode heeft toch de ladder achter zich omhoog getrokken? Is het soms een weten langs paranormale weg ? Paulus weet dit zo zeker omdat God het hem heeft geopenbaard. God heeft zijn blinddoek losgemaakt en hem laten zien wat onzichtbaar is. God heeft hem laten zien dat de wereld waarin wij leven een camping is. Leven is kamperen en sterven is opbreken. Maar dat is niet zo erg, want een duurzame woning zal de weinig solide tent van onze aardse bestaanswijze vervangen.