Studiebijbel

Zie bij Onderwerpen ook Trend en Traditie.We hebben geconstateerd dat het kerkelijk belijden van de eenheid van het Oude en Nieuwe Testament bij de NBV is losgelaten. Dat moeten we helaas ook zeggen van de Nieuwe Studiebijbel.

Gisteravond was ik in Harderwijk op een forumavond over de nieuwe Studiebijbel. Ik was uitgenodigd om deel te nemen aan het debat omdat ik in juni van dit jaar een nogal kritisch artikel had geschreven over de nieuwe Studiebijbel bij de NBV.

Prof. Van Houwelingen hield een toespraak. Hij is al 12 jaar lid van het hoofdbestuur van het Ned. Bijbel Genootschap, werkte mee aan de Nieuwe Bijbelvertaling en draagt het NBG een warm hart toe.

Hij ging naast mij zitten.

We kenden elkaar niet van gezicht en ik vroeg hem of hij enthousiast was over de nieuwe studiebijbel.

Blamage voor NBG

Zijn antwoord verraste mij.” Het is een blamage voor het Ned.Bijbel Genootschap dat deze studie bijbel waaraan zeer veel bijbelgeleerden hebben meegewerkt onder haar verantwoordelijkheid is verschenen.’

Zijn oordeel over deze studiebijbel, een soort statenbijbel met kanttekingen, was ook in zijn toespraak vernietigend.

Een van de punten van kritiek was dat deze studiebijbel niet congeniaal was aan de Schrift zoals bv. de Jongerenbijbel.

De bijbel is weliswaar een zeer weerbarstig boek, maar Houweling geloofde dat God zich daarin aan Israel heeft geopenbaard en dat Hij nog steeds ook vandaag zich richt tot ons.

Alleen betekenis voor verleden?

De Studiebijbel plaatst de tekst echter terug in het verleden.

Maar de vraag is wat de bijbel vandaag mij heeft te zeggen.

Hij noemde o.a. de vergeving van de zonden. De Studiebijbel schrijft dat inderdaad de eerste joden -christenen geloofden dat Jezus aan het kruis voor de zonden van de mensheid is gestorven.

Daar is niets verkeerds van te zeggen, maar daarop volgt een uitvoerige uiteenzetting over het feit dat de kritische bijbelwetenschap in de vorige eeuw daar anders over is gaan denken.

Wie is Jezus toch?

De kaderartikelen over Jezus Christus draaien om de vraag: Wie was Hij toch?

Het zuiver wetenschappelijk onderzoek is in de vorige eeuw op zoek gegaan naar de echte, historische Jezus.

Was hij een wijsheidsleraar of een begaafde charismatische leider ?

Weten we het echt niet?

En dan komt het antwoord waarmee de gemeente het zal moeten doen:Jezus blijft ongrijpbaar.

We zullen nooit te weten komen wie hij in werkelijkheid was.

De informatie van oog-en oorgetuigen van de vier evangelieën wordt ter zijde geschoven en binnen het raamwerk van het nieuwe Verlichtingsdenken ontstaat een nieuw Jezusbeeld.

In de verklaring van de NBV komt de vraag wat Jezus vandaag voor ons is, niet ter sprake.

En dat was toch dringend nodig geweest omdat er juist vandaag zoveel kritische stemmen te horen zijn.

Gebrek zelfkritiek

Verder meende van Houwelingen dat de samenstellers van de nieuwe Studiebijbel als kritische bijbelwetenschappers te weinig kritisch zijn geweest ten opzichte van hun eigen uitgangspunten.

Dit gebrek aan zelfkritiek is een gevolg van hun nauwe aansluiting bij het Verlichtingsdenken waarin het rationele denken zo’n grote rol speelt.

Het geboorte verhaal van Jezus wordt vergeleken met de vele legende’s die in de Grieks Romeinse wereld in omloop waren rond beroemde personen.

Aansluiting rationalisme

Grote vraagtekens worden gezet bij zijn zogenaamde wonderen en de duiding van zijn lijden en sterven als verzoening van de zonden, bij zijn hemelvaart en bij het relaas van Jezus’ opstanding.

Geen orthodoxe inbreng

Pijnlijk is het te constateren dat - hoewel een grote breedheid wordt aangegeven -de inbreng van de orthodoxe theologen niet is gehonoreerd.

Alle gelovigen en confessies hebben hun zegje kunnen doen, maar de geloofsopvatting van de orthodoxe denominaties zijn niet ter sprake gekomen bij de opstanding van Christus.

Deze selectie zou je niet verwachten en brengt de gemeente in verwarring.

Ook trekt men alleen op overwegingen van stijl de conclusie dat slechts zeven van de 14 brieven van Paulus authentiek ziin

Vernietigend oordeel

Het oordeel van prof. Van Houwelingen was daarom ook vernietigend en hij durfde de nieuwe studiebijbel dan ook niet aan te bevelen aan de gemeenteleden voor versterking van hun geloof.

Dit zei hij in tegenwoordigheid van de uitgevers Jongbloed en het Bijbelgenootschap.

Geen eenheid Oude en Nieuwe Testament

In de bespreking daarna wees ik er nog op dat de bijbelwetenschappers ook met de NBV de eenheid van het Oude en Nieuwe Testament hebben losgelaten .

Jezus heeft wel gezegd:Onderzoekt de Schriften, want die zijn het die van Mij getuigen, maar men is van mening dat je zo geen verbinding tussen de beide testamenten mag leggen, omdat het Hebreeuwse testament een eigen karakter heeft en los staat van het Nieuwe.

Deze ontkenning vinden we niet alleen in de Nieuwe Bijbelvertaling, maar ook in de nieuwe Studiebijbel die deze vertaling als basis heeft

Deze opvatting strookt niet met de visie van de hele kerk en met Augustinus die in het Nieuwe Testament de vervulling zag van het Oude en in het Oude het Nieuwe zag verborgen.

Opvallend is de overeenkomst tussen de waardering voor Jezus als charismatisch persoon, wijsheidsleraar en voorbeeldig mens van de bijbelwetenschappers van de Nieuwe Studiebijbel en de opvattingen van de atheïstische predikant Klaas Hendrikse in zijn boek “Geloven in een god die niet bestaat

Jezus in een voetnoot

Dr .R Fernhout wees er vorige week op een vergadering van het Conf. Geref. Beraad nog op dat zijn collega Klaas Hendrikse wel waardering heeft voor Jezus, maar dat hij Hem beslist niet wil zien als de de Zoon van God die door zijn lijden en sterven ons met God verzoent.

In zijn betoog “Jezus Christus in een voetnoot” stelde hij dat Hendrikse Jezus niet bestrijdt en Hem zelfs op één lijn stelt met grote religieuze leiders zoals Buddha en Confucius, maar niets wil weten van de bijbelse leer van de verzoening door het bloed van Christus.

Hij legde zo een link tussen het optreden van Hendrikse en de antichrist.

De figuur van de antichrist is niet alleen maar een figuur uit de eindtijd, maar ook in onze tijd zijn er vele antichristen opgestaan (1 Joh. 2: 18)

En typerend voor het werk van de antichrist en de antichristen (meervoud) is dat zij met alle kracht in hen die verzoening bestrijden.

===================================

Hieronder plaats ik het artikel dat ik enkele jaren geleden heb geschreven toen de Studiebijbel werd aangekondigd

Trend en traditie

De nieuwe NBV Studiebijbel van het Nederlands Bijbel Genootschap zou recht doet aan de laatste stand van zaken in de wetenschap’.

De medewerkers hebben de opdracht gekregen de heersende mening in de bijbelwetenschap te verwerken en niet hun persoonlijke opvattingen.

Bij de voorbereiding van deze uitgave verschenen verschillende artikelen onder het opschrift

"Tussen trend en traditie"

Het is nu helaas ook bij de Studiebijbel duidelijk geworden dat men heeft gekozen voor de huidige trend en de kerklijke traditie waarin het Oude en het Nieuwe Testament als een eenheid golden, bewust heeft losgelaten.

Ik vraag me nu al af:”Is de visie van de kerk van alle eeuwen, dat we in het Oude en Nieuwe Testament te maken hebben met een diepe eenheid die haar eenheid vindt in het auteurschap van de Heilige Geest, ook een puur persoonlijke opvatting?

Nee, toch?

Ook niet Christus-gelovige uitleggers

Ik lees in de aankondiging van de Studiebijbel: “De uiteenlopende achtergrond van de medewerkers - protestants, rooms-katholiek, joods en neutraal – staat garant voor een brede interconfessionele inbreng” .

Deze Nieuwe Bijbelvertaling verschijnt met uitleg, achtergronden en illustraties.

Ik blijf met enkele onbeantwoorde vragen zitten.

Geen affectieve band met inhoud

Is iemand die geen affectieve band heeft met de inhoud van de Schrift, wel in staat de Bijbel uit te leggen?

De meeste uitleggers zullen wel protestants of rooms-

katholiek zijn, maar er bevinden zich volgens de aankondiging van de StudieBijbel ook Joodse en neutrale schrijvers onder.

Kunnen ‘neutrale’ ,humanistische en Joodse auteurs wel het persoonsgeheimenis van Jezus Christus zoals dit in de Bijbel wordt verteld, goed weergeven en uitleggen, ook al zijn ze in wetenschappelijk opzicht up to date?

Wat is hun apriori?

Net zo belangrijk als hun wetenschappelijke scholing vind ik hun vóórwetenschappelijk uitgangspunt.

Er zijn tal van bijbelgeleerden die op een zuiver wetenschappelijke manier de Bijbel bestuderen, maar die in al hun studie de Bijbel weliswaar beschouwen als een rijke en zeer gevarieerde verzameling van menselijke ervaringen maar niet als een openbaring van de levende God Zelf in diverse culturen en plaatsen.

Eenheid Oude en Nieuwe Testament?

Gaan de auteurs bij hun uitleg wel uit van de eenheid van het Oude en Nieuwe Testament?

Juist bij de uitleg van de Bijbel en het laten zien van achtergronden van de Bijbel zullen de gevolgen zichtbaar worden van het feit dat de opstellers van de NBV de eenheid van het Oude en Nieuwe Testament hebben losgelaten.

Dit is essentieel bij het laten zien van de achtergronden van de Bijbel. Ja, toch? Of is het soms een ‘persoonlijke interpretatie die eruit geredigeerd moet worden’?

Prof dr. C. Houtman

Prof. Dr.C. Houtman, die héél zijn leven met de studie van het Oude Testament bezig is geweest, merkte in zijn afscheidscollege aan de V.U in 2006 op dat de Nieuwe Bijbel Vertaling het uitgangspunt van de eenheid van beide testamenten heeft losgelaten.

De NBV heeft het Oude en Nieuwe Testament als twee op zichzelf staande boeken vertaald.

De nieuwste stand van onderzoek heeft de NBV verwerkt en ze heeft de resultaten van het historisch-kritisch onderzoek hierbij gebruikt.

Ze wil het Oude Testament recht doen als een verzameling antieke Hebreeuwse geschriften, zonder daarbij te verdisconteren wat hierover in het Nieuwe Testament staat.

Ik herinner me dat Prof. Houtman in zijn afscheidscollege twee jaar geleden de conclusie trok dat de NBV in tegenstelling tot de Statenvertaling en de NBG vertaling geen kerkelijke vertaling is.

De kerk is immers in haar belijden altijd uitgegaan van de eenheid van beide testamenten. Deze eenheid missen we niet alleen in de vertaling (NBV), maar ook in de nieuwe Studiebijbel

Wel historisch-kritisch onderzoek nodig

Nu is historisch-kritisch onderzoek wel noodzakelijk, maar beslissend daarbij is wel je voorwetenschappelijke geloofsovertuiging.

Volgens het getuigenis van Jezus ligt de eenheid van beide Testamenten in zijn eigen persoonsgeheimenis.

Hij is het stralende middelpunt.

Deze eenheid is tot stand gekomen omdat de Heilige Geest ten diepste de auteur is van beide testamenten.

Hij heeft daarbij steeds gebruikt gemaakt van mensen in diverse situaties en culturen.

Geschiedenis Israel

De geschiedenis van Israël is de vóór-geschiedenis van Jezus en ook de vóór-geschiedenis van de nieuwtestamentische gemeente.

Die weg loopt via de woestijn naar het Beloofde Land, via de vernedering naar de verhoging, via lijden tot heerlijkheid, via de vergankelijkheid naar de opstanding. Dat is de rode draad die beide testamenten verbindt. Daarom blijf ik met de vraag zitten of genoemde

StudieBijbel ook in dit opzicht recht doet aan de inhoud van de Bijbel.

Trend in plaats van traditie

De trend is dat de traditionele visie op de bijbel steeds meer vervangen wordt door een algemene religiositeit als een rijpe vrucht van de huidige belevingscultuur.